Bosphorus News Jeopolitik Masası
Kıbrıs Cumhuriyeti, Yunanistan ve Ürdün, insansız sistemleri de kapsayan üçlü savunma programını yeniledi. Türkiye'de PKK'nın silahsızlandırılmasına ilişkin yasanın ardından koordinasyon 81 ilin valisine uzanıyor. Hakan Fidan'ın Libya programında sıradaki durak Bingazi; Mahmud Abbas ise bugün Ankara'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşecek.
Kıbrıs / Savunma
Kıbrıs Cumhuriyeti, Yunanistan ve Ürdün savunma programını insansız sistemleri kapsayacak şekilde yeniledi
Kıbrıs Cumhuriyeti Ulusal Muhafızları ile Yunanistan ve Ürdün silahlı kuvvetleri, 2026 yılı üçlü savunma işbirliği programını yeniledi. 6 Ağustos'ta Lefkoşa'daki Ulusal Muhafızlar karargâhında imzalanan program; eğitim, tatbikat, bilgi paylaşımı ve operasyonel tecrübe aktarımını kapsıyor.
Yeni programın başlıklarından biri de insansız sistemlerle mücadelede edinilen operasyonel tecrübelerin ve uygulamaların paylaşılması. Hava yangınlarıyla mücadele alanındaki işbirliği de devam edecek. İHA'ların askeri tesislerin yanı sıra enerji ve sivil altyapı çevresinde daha sık görülmesi, bu başlığı rutin eğitim ve tatbikat kalemlerinin ötesine taşıyor.
Türkiye / Güvenlik
81 ilin valisi Ankara'da toplanıyor, PKK sürecinde idari koordinasyon başlıyor
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Numan Kurtulmuş ile İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, "Terörsüz Türkiye" süreci kapsamında 81 ilin valisiyle bugün saat 15.00'te Ankara'da bir araya gelecek. Sürecin illerde takibi, toplumsal bütünleşme ve rehabilitasyon, kamu düzeni ile olası provokasyon ve dezenformasyona karşı alınacak önlemler toplantının gündeminde.
Toplantı, Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine ilişkin yasanın 10 Ağustos'ta 468 kabul, 88 ret ve altı çekimser oyla Meclis'ten geçmesinin ardından geliyor. Ancak yasanın koşullu hükümleri oylamayla otomatik olarak uygulanmaya başlamıyor. Güvenlik kurumlarının PKK/KCK ve bağlantılı yapıların faaliyetlerine son verdiğini ve silahlarını bıraktığını tespit etmesi, ardından Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmî Gazete'de yayımlanması gerekiyor. Bosphorus News, tasarı Genel Kurul'a gelirken bu mekanizmanın ayrıntılarını aktarmıştı.
TBMM de 12 Ağustos tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan karar doğrultusunda tatile girdi. Genel Kurul 1 Ekim'de saat 14.00'te yeniden toplanacak.
Diplomasi
Abbas Ankara'da, Erdoğan ile bugün görüşecek
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, iki günlük resmi ziyaret için salı günü Ankara'ya geldi. Cumhurbaşkanı Erdoğan ile bugün yapılması planlanan görüşmede Filistin'deki gelişmeler, ikili ilişkiler ve bölgesel konular ele alınacak.
Ziyaret, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı imzalamasından beş gün sonra gerçekleşiyor. Abbas görüşmesiyle Filistin meselesi, Ankara'nın son günlerde yoğunlaşan üst düzey bölgesel temaslarında yeniden Cumhurbaşkanlığı gündemine giriyor.
Libya
Fidan'ın Libya programı Bingazi'ye uzanırken Zaviye'de saldırılar enerji altyapısına yayıldı
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, iki günlük Libya ziyaretine salı günü Trablus'ta başladı ve Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdulhamid Dibeybe ile görüştü. Programın ikinci gününde Bingazi'de temaslarda bulunması planlanan Fidan'ın gündeminde siyasi ilişkiler, ticaret, enerji, askeri işbirliği ve savunma bulunuyor. Çarşamba sabahı itibarıyla Dışişleri Bakanlığı Trablus görüşmesini duyurmuş, Bingazi temaslarına ilişkin henüz resmi bir açıklama yayımlamamıştı.
Fidan'ın ziyareti, Libya'nın doğusunda ve batısında güvenliği doğrudan etkileyen iki ayrı saldırının hemen ardından yapılıyor. Halife Hafter'e bağlı Libya Ulusal Ordusu'nun askeri istihbarat yöneticilerinden Tümgeneral Fawzy al-Mansouri, pazartesi günü Bingazi'de düzenlenen bombalı araç saldırısında öldürüldü.
Zaviye'de ise patlayıcı yüklü İHA'lar yakıt altyapısını vurdu ve depolama tanklarında yangın çıktı. Libya Ulusal Petrol Kurumu saldırıların sürmesi halinde mücbir sebep ilan edilebileceği uyarısında bulundu. Yangınlar kontrol altına alındı; Reuters'a konuşan mühendisler rafinerinin kendisinin zarar görmediğini bildirdi.
Saldırılar çarşamba sabahı elektrik altyapısına da ulaştı. Güney Zaviye trafo merkezinin vurulması geniş çaplı kesintiye yol açtı. Ankara, Trablus merkezli hükümetle uzun süredir devam eden ilişkilerini korurken Libya'nın doğusuyla temaslarını da genişletiyor. Fidan, Libya Ulusal Ordusu Genel Komutan Yardımcısı Saddam Hafter'i 24 Temmuz'da Ankara'da kabul etmişti.
Karadeniz Güvenliği
Romanya, Neptun Deep yakınında iki İHA'yı imha etti
Romanya ordusuna bağlı dalgıçlar, ülkenin Karadeniz'deki münhasır ekonomik bölgesinde Neptun Deep açık deniz gaz projesi yakınında sürüklenen iki Gerbera tipi insansız hava aracını kontrollü şekilde imha etti. İHA'lar bölgede çalışan sivil bir gemi tarafından tespit edildi. Romanya Savunma Bakanı Radu Miruță sistemlerin kaynağını açıklamadı; Ukrayna ise İHA'ların kendisine ait olmadığını Romanya makamlarına bildirdi.
Olay, Türkiye, Romanya ve Bulgaristan'ın Karadeniz'deki ortak mayın karşı tedbirleri mekanizmasını kritik altyapının korunmasını da kapsayacak şekilde genişletmesinden birkaç hafta sonra meydana geldi. Bosphorus News, temmuz ayında üç ülkenin ortak görevinin denizaltı ve enerji altyapısını kapsayacak şekilde genişletildiğini aktarmıştı.
Karadeniz / Enerji
Vance, Kyiv'den CPC bağlantılı gemilere saldırıları durdurmasını istedi
Financial Times'a göre ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskyy'den Rusya'nın Novorossiysk Limanı üzerinden Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu'nun (CPC) petrolünü taşıyan tankerlere yönelik saldırıları durdurmasını istedi. Habere göre 31 Temmuz'daki görüşmenin ardından Kyiv, Rusya'ya ait olmayan gemiler ile CPC altyapısını, söz konusu gemiler Rus petrolü taşımadığı veya Ukrayna yaptırımları kapsamında olmadığı sürece hedef almamaya başladı.
CPC, Kazak petrolünü Novorossiysk üzerinden Karadeniz'e ulaştırıyor. Chevron ve ExxonMobil'in hem sistemde hem de hattı besleyen Kazak üretim sahalarında önemli yatırımları bulunuyor. Washington'ın talebi Ukrayna'nın Rus enerji altyapısına yönelik operasyonlarının tamamını kapsamıyor; CPC bağlantılı ve Rus yükü taşımayan gemiler için ayrı bir sınır getiriyor.
Enerji ve Altyapı
ABD'li milletvekilleri Great Sea Interconnector'ı IMEC gündemine taşıyor
ABD Temsilciler Meclisi üyeleri Brad Schneider ve Gus Bilirakis öncülüğündeki iki partili bir grup, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile ABD Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kurumu Başkanı Ben Black'ten Great Sea Interconnector projesine öncelik verilmesini istedi. Proje, Yunanistan ile Kıbrıs Cumhuriyeti'ni elektrik hattıyla birbirine bağlamayı, sonraki aşamada ise İsrail'e uzanmayı hedefliyor.
Milletvekilleri GSI'yi doğrudan Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru (IMEC) ile ilişkilendirdi ve projenin tamamlanmasının önündeki jeopolitik engeller konusunda gizli bir bilgilendirme talep etti. Bu, ABD yönetiminin açıkladığı yeni bir politika değil. Kongre girişimi ise GSI'yi Washington'daki IMEC tartışmasının doğrudan gündemine sokuyor.
Kıbrıs gazında Mısır bağlantısı için teknik ve ticari çalışmalar başladı
Mısır ile ExxonMobil, QatarEnergy'nin de taraf olduğu mutabakat kapsamında Kıbrıs Cumhuriyeti'nin 10 numaralı parselindeki Glaucus ve Pegasus keşiflerinin Mısır gaz altyapısına bağlanması ihtimali üzerinde çalışmaya başladı. 6 Ağustos'ta New Alamein'de yapılan toplantıda teknik komitelerin kurulması ve bağlantının teknik, ticari ve düzenleyici koşullarının incelenmesi kararlaştırıldı.
Çalışmalar, Bosphorus News'in temmuz ayında Glaucus ve Pegasus için ticari yeterlilik ilanını aktardığı sürecin devamı. Henüz kesinleşmiş bir ihracat güzergâhı bulunmuyor. Mısır'ın mevcut işleme ve LNG tesisleri seçenekler arasında ağırlığını koruyor. Benzer model, daha ileri aşamadaki ve 2028 hedefiyle ilerleyen Cronos projesinde de kullanılıyor.
Deniz Güvenliği
Kızıldeniz'de ölümcül saldırı, Hürmüz'den geçiş altı gemiye düştü
Babülmendep Boğazı yakınlarında Mısır'a ait Tihamah gemisine yönelik Husi saldırısında dört mürettebat ile kurtarma çalışmalarına katılan iki Yemenli hayatını kaybetti. Şubat ayında başlayan İran savaşından bu yana Husilerin ticari gemilere yönelik saldırılarında doğrulanan ilk can kayıpları bunlar oldu.
Ayrı bir olayda ABD güçleri, Washington'ın İran limanlarına uyguladığı ablukayı aşmaya çalıştığını belirttiği Panama bayraklı Vela Nova gemisini Umman Körfezi'nde devre dışı bıraktı.
Hürmüz Boğazı'ndan pazartesi günü yalnızca altı gemi geçti. Son 10 günlük ortalama yaklaşık 11 gemiydi; savaş öncesinde günlük trafik 130 ila 140 gemi düzeyindeydi. Geçişlerin bu seviyeye inmesi, Washington ile Tahran arasında boğazın yeniden normal trafiğe açılmasına ilişkin şartlarda uzlaşma sağlanamadığı döneme denk geldi.
Stratejik Değerlendirme
Neptun Deep yakınında bulunan İHA'lar ile Zaviye'de birkaç gün içinde vurulan yakıt ve elektrik tesisleri, düşük maliyetli hava araçlarının enerji altyapısı için oluşturduğu tehdidi yeniden görünür hale getirdi. Kıbrıs Cumhuriyeti, Yunanistan ve Ürdün'ün yeni savunma programına insansız sistemlerle mücadelede edinilen operasyonel tecrübenin eklenmesi de aynı soruna askeri taraftan verilen yanıtlardan biri.
Enerji koridorlarında ise güzergâh seçimi öne çıkıyor. ABD'li milletvekilleri Great Sea Interconnector'ı IMEC'e bağlamaya çalışırken Mısır, ExxonMobil ve QatarEnergy Kıbrıs Cumhuriyeti açıklarındaki gazın Mısır tesislerine taşınmasının koşullarını inceliyor. Kathimerini'ye göre Mekke savunma anlaşmasının ardından Atina'daki politika çevrelerinde IMEC'in geleceği ve Türkiye üzerinden geçen Orta Koridor'un artan ağırlığı da tartışılıyor.
Türkiye'deki PKK sürecinde Meclis oylaması tamamlandı, fakat yasanın sonuç doğuracak hükümleri için örgütün fesih ve silah bırakmasının doğrulanması ile MGK kararı gerekiyor. 81 valinin Ankara'da toplanması bu şartları değiştirmiyor; hükümet, doğrulama süreci tamamlanmadan idari ve güvenlik koordinasyonunu illere taşıyor.
Fidan'ın planlanan Bingazi temasları da sahadaki gelişmeler nedeniyle rutin bir ziyaretin ötesine geçiyor. Doğuda üst düzey bir askeri istihbarat yetkilisi bombalı saldırıda öldürüldü. Batıda ise birkaç gün içinde önce yakıt depoları, ardından elektrik şebekesi hedef alındı. Ankara'nın Trablus ve Bingazi ile aynı anda açık tuttuğu kanallar, bu güvenlik ortamında yeni bir sınamayla karşı karşıya.
Sources: Yunanistan Ulusal Savunma Genelkurmay Başkanlığı, Türkiye İçişleri Bakanlığı, Türkiye Büyük Millet Meclisi, WAFA, Türkiye Dışişleri Bakanlığı, ABD Temsilciler Meclisi, Mısır Petrol ve Maden Kaynakları Bakanlığı, Reuters, Associated Press, Financial Times, Kathimerini, Bosphorus News review and reporting.
Dünün brifingi: Doğu Akdeniz Stratejik Brifingi | 11 Ağustos 2026