Bosphorus News Jeopolitik Masası
25 Ekim 2026'da ABD, Libya'nın Türkiye ile yaptığı deniz yetki alanları mutabakatını onaylamasına yönelik eleştirisini sertleştirdi; Mısır ise anlaşmaya karşı hukuki seçenekler üzerinde çalışmaya başladı. Türkiye, Kuzey Kıbrıs'a uzanması planlanan doğal gaz hattına ilişkin deniz araştırmaları için tarih belirlerken SİPER füzesi ve insansız deniz sistemlerinde yeni testler açıkladı. Atina, Girit–Kıbrıs elektrik bağlantısındaki çalışmalar için Ankara'dan izin alınmayacağını yineledi. Rusya'nın Karadeniz'de iki ticaret gemisini vurduğunu öne sürmesi, sivil deniz taşımacılığının güvenliğini yeniden gündeme taşıdı.
Doğu Akdeniz & Kıbrıs
ABD, Türkiye–Libya Deniz Yetki Anlaşmasının Onayını "Kışkırtıcı" Buldu
ABD Dışişleri Bakanlığı, Libya'nın 2019 tarihli Türkiye–Libya deniz yetki alanları mutabakatını onayladığını duyurmasını, 25 Ekim'de Kathimerini'ye verdiği yanıtta "yararsız ve kışkırtıcı" olarak nitelendirdi; açıklamanın bölgedeki gerilimi artırdığını belirtti. Washington, 22 Ekim'deki yanıtında müzakere çağrısı yapmış ancak parlamento kararını doğrudan eleştirmemişti. Yeni açıklama, yaptırım veya anlaşmanın hukuki statüsüne ilişkin yeni bir karar içermiyor.
Mısır, Türkiye–Libya Mutabakatına Karşı Hukuki Dosya Hazırlıyor
Mısır Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nader Zaki, 25 Ekim'de aktarılan açıklamasında Türkiye–Libya deniz yetki alanları mutabakatına ilişkin hukuki çalışma yürüttüklerini bildirdi. Kahire, tartışmalı sulardaki arama veya sondaj faaliyetlerine karşı başvurulabilecek yolları incelerken Ankara, Trablus, Atina ve Lefkoşa ile diplomatik temaslarını sürdürüyor. Henüz bir mahkeme başvurusu açıklanmadı.
Türkiye, Kuzey Kıbrıs Doğal Gaz Hattı İçin Deniz Araştırması NAVTEX'i Yayımladı
Türkiye'nin 23 Ekim'de yayımladığı NAVTEX, Kuzey Kıbrıs'a uzanması planlanan doğal gaz bağlantısı çevresinde 26 Ekim–31 Aralık dönemini kapsayan deniz araştırmalarını duyurdu. Bildirimde Denar Pathfinder, Denar Echo, Denar Explorer ve Kırıcı adlı dört gemi ile 12 koordinat yer alıyor. Bu aşamada ilan edilen faaliyet araştırma çalışması; boru hattının inşasına başlandığı anlamına gelmiyor.
Rum Müzakereci, Kıbrıs Görüşmelerine Yeni Ön Koşullar Getirilmesine Karşı Çıktı
Kıbrıslı Rum müzakereci Menelaos Menelau, 25 Ekim'de yayımlanan söyleşisinde, 2017'de kesilen Kıbrıs görüşmelerine kadar varılmış mutabakatların, güvenlik ve garantiler başlıkları da dahil olmak üzere, müzakere masasında kalması gerektiğini savundu. Yeni ön koşullara karşı çıkan Menelau, Ankara'nın tutumunu eleştirdi. Açıklama, Nikos Hristodulidis ile Tufan Erhürman'ın 27 Ekim için planlanan görüşmesinin öncesinde geldi.
Cronos Doğal Gaz Projesinde 1,8 Milyar Dolara Varan Sözleşmeler İmza Aşamasında
Rum hükümet kaynaklarına dayandırılan haberlere göre Cronos sahasının altyapı sözleşmelerinin toplam değeri 1,3 milyar ile 1,8 milyar dolar arasında olacak. İmza töreni, Nikos Hristodulidis'in Eni yöneticisi Guido Brusco ile görüşmesinin ardından 26 Ekim'de yapılacak. Proje, doğal gazın Mısır'a taşınarak işlenmesini ve ihraç edilmesini öngörüyor; ilk üretim için 2028 hedefleniyor. Sözleşmelerin nihai bedeli henüz açıklanmadı.
Yunanistan & Avrupa
Atina, GSI Kablo Araştırmaları İçin Türkiye'den İzin Almayacağını Yineledi
Yunanistan Hükümet Sözcüsü Pavlos Marinakis, 25 Ekim'de Büyük Deniz Bağlantısı (Great Sea Interconnector – GSI) kapsamında yapılacak araştırmalara ilişkin başvuruların Türkiye'ye değil, Yunan makamlarına yapıldığını söyledi. Atina, seyir güvenliği amacıyla bildirimde bulunulması ile izin istenmesini ayrı değerlendiriyor. Deniz yetki alanı anlaşmazlıkları, maliyetler ve kablo üretim takvimi nedeniyle araştırmalar henüz yeniden başlamadı.
Dendias, Türkiye'ye F-35 Satışını Sorguladı; 15 Bin İHA Kapasitesi Hedefini Açıkladı
Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias, 25 Ekim'deki söyleşisinde ABD'nin Türkiye'ye olası F-35 satışına yönelik itirazlarını yineledi. Yunanistan'ın iki tesiste yıllık yaklaşık 5 bin olan insansız hava aracı üretim kapasitesini, üçüncü tesis ve altı mobil birimle yıl sonuna kadar 15 bine çıkarmayı hedeflediğini de anlattı. Bu sayı gerçekleşmiş üretimi değil, planlanan kapasiteyi ifade ediyor.
Sırbistan Sandığa Gitti, Bulgaristan'da Cumhurbaşkanlığı Seçimi İkinci Tura Kaldı
Sırbistan'da yaklaşık iki yıldır süren öğrenci protestolarının gölgesinde 25 Ekim'de erken parlamento seçimi yapıldı. Aleksandar Vučić, partisini seçimde yönetmek üzere 27 Eylül'de cumhurbaşkanlığından istifa etmişti; görevi vekâleten Meclis Başkanı Ana Brnabić yürütüyor. Sayım sürerken Bulgaristan'da ilk turda hiçbir adayın çoğunluğa ulaşamaması üzerine İliyana Yotova ile Andrey Gyurov'un 1 Kasım'da ikinci turda yarışması bekleniyor. Resmi sonuçlar henüz kesinleşmedi.
Savunma & Deniz Güvenliği
SİPER Ürün-2, Uçuş Sırasında Yeni Hedefe Yönlendirilerek İsabet Sağladı
Türkiye'nin SİPER Ürün-2 füzesi, uçuş sırasında aldığı güncel güdüm bilgileriyle kendisine sonradan verilen hedefi vurdu. Savunma sanayii yetkilileri 25 Ekim'de açıkladıkları denemeyi, füzenin uçuş sırasında yeniden hedeflendirilmesinin ilk başarılı gösterimi olarak nitelendirdi. Test, 21 Ekim'de Sinop'ta gerçekleştirilen SİPER Ürün-1 eğitim atışından ayrı. Sistemin hizmete giriş tarihi açıklanmadı.
TURNAs'ta TOLGA, PİRANA ve AKSUNGUR'un Yeni Görevleri Denendi
Antalya açıklarındaki TURNAs-2026 tatbikatında MKE'nin TOLGA yakın hava savunma sistemi TCG Beykoz üzerinde, PİRANA insansız deniz aracı ise Bayraktar TB2 kontrolünde denendi. AKSUNGUR, sualtı akustik sensörleri bırakıp elde edilen verileri Ankara'ya aktardı. 25 Ekim'deki gösteriye 18 gemi, 11 hava aracı ve yaklaşık 1.300 personel katıldı. Tatbikata 17 şirket 41 sistemle katkı verdi.
Rusya, Ukrayna Limanlarına Giden İki Ticaret Gemisini Vurduğunu İddia Etti
Rusya Savunma Bakanlığı, 25 Ekim'de Çornomorsk ve Odessa limanlarına giden iki ticaret gemisinin vurulduğunu ileri sürdü; gemilerin askeri malzeme taşıdığını savundu. Reuters bu iddiaları bağımsız olarak doğrulayamadı. Gemilerin adları, bayrakları ve yükleri de netleşmedi. Romanya açıklarında 23 Ekim'de saldırıya uğrayan Khoryv adlı gemide ise üç denizcinin kayıp olduğu bildirilmişti.
FT: Karadeniz'de 2026 Boyunca En Az 40 Denizci Hayatını Kaybetti
Financial Times'ın 25 Ekim'de yayımladığı, deniz güvenliği şirketi Ambrey ve Uluslararası Denizcilik Örgütü verilerine dayanan araştırma, bu yıl Karadeniz'de 570'ten fazla geminin saldırıya uğradığını ve en az 40 denizcinin öldüğünü aktardı. Çalışmada sigorta maliyetlerindeki artış ve ticari seferlerdeki aksamalar da yer aldı. Rakamlar bağımsız bir resmi olay bilançosu değil, FT'nin derlemesi.
Körfez & Bölgesel Diplomasi
Yunanistan, Suudi Arabistan'ın Yanbu'daki Patriot Bataryasını Tutma Talebine Olumlu Yanıt Verdi
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, 25 Ekim'de Riyad'da Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'a, Yanbu'daki Yunan Patriot bataryasının görevini sürdürmesi yönündeki talebe olumlu yaklaştıklarını bildirdi. 2021'den bu yana Kızıldeniz kıyısındaki enerji tesislerini koruyan birlik, mart ayında iki İran balistik füzesini önlemişti. Görüşmede İran, deniz ulaşımı ve East to Med Data Corridor da ele alındı. Görevin yeni bitiş tarihi açıklanmadı.
Suudi Arabistan ve Pakistan Mekke Paktı'nı Onayladı, Türkiye'de Meclis Süreci Bekleniyor
Pakistan Dışişleri Bakanlığının açıklamasına göre İslamabad ve Riyad, Mekke Ortak Savunma Anlaşması için iç onay süreçlerini tamamladı. Türkiye'de 16 maddelik anlaşmanın 27 Ekim'de TBMM Dışişleri Komisyonunda ele alınması bekleniyor. Anlaşmanın onaylanması, Türk askerinin yurt dışına gönderilmesi için gereken ayrı Meclis izninin yerine geçmiyor.
Türkiye | Sermaye Piyasaları & Ekonomi
Fon Soruşturmasında Türkiye Sigorta Yöneticisi Gözaltına Alındı
Türkiye Sigorta Genel Müdür Yardımcısı Gürol Sami Özer, sermaye piyasalarına yönelik soruşturma kapsamında 25 Ekim'de gözaltına alındı. Şirketin eski genel müdürü Taha Çakmak ile 14 şüpheli bir gün önce tutuklanmıştı. Yetkililer Özer'e yöneltilen suçlamaların ayrıntılarını henüz kamuoyuna açıklamadı.
Fon Dosyasında 9 Milyar TL İade Bildirildi; Bakan, İadenin Cezai Sorumluluğu Kaldırmayacağını Söyledi
Savcılık kaynaklarına dayandırılan haberlere göre fon soruşturmasında 24 kişi toplam 9 milyar TL'yi gönüllü olarak iade etti. Ayrıca 100 milyar TL'lik tahsilat hedefi dile getiriliyor. Ancak bu tutarlar, yatırımcılara fiilen ne kadar ödeme yapıldığını göstermiyor. Adalet Bakanı Akın Gürlek, paranın iade edilmesinin şüphelileri kendiliğinden cezai sorumluluktan kurtarmayacağını belirtti.
Türkiye'de Yenilenebilir Elektrik Kurulu Gücü 80,3 GW'a Ulaştı
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 25 Ekim'de açıkladığı verilere göre eylül sonunda Türkiye'nin toplam elektrik kurulu gücü 127,4 gigavata, yenilenebilir kaynakların kapasitesi ise 80,3 gigavata ulaştı. Yenilenebilirin toplam kapasitedeki payı yüzde 63,1; güneş ve rüzgârın toplamı 43,76 gigavat oldu. Yerli kaynakların kurulu güçteki payı yüzde 72,1'e çıktı. Bu oranlar üretilen elektriğin değil, kurulu gücün dağılımını gösteriyor.
Erdoğan'ın Danışmanı, Azerbaycan'la Yaşanan Tartışmanın Ardından Görevinden Ayrıldı
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral, gazeteci Talat Atilla'nın 25 Ekim tarihli aktarımına göre görevinden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatıyla ayrıldığını söyledi. Saral'ın Azerbaycan'da başörtülü öğrencilerle ilgili kısıtlamalara yönelik sözleri, İlham Aliyev'in partisi tarafından eleştirilmişti. Bakü'nün görevden alınmasını istediğine ilişkin haberler iki hükümet tarafından doğrulanmadı.
Enerji & Stratejik Altyapı
Türkiye ve IEA, COP31 İçin Küresel Yüzde 35 Elektrifikasyon Hedefi Hazırlıyor
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Türkiye ile Avustralya'nın Antalya'da yapılacak COP31 öncesinde elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035'e kadar yüzde 35'e yükseltmeyi amaçlayan bir girişim üzerinde çalıştığını açıkladı. Daha önce gündeme gelen "35 by 35" önerisi kabul edilirse ilerleme IEA tarafından yıllık izlenebilecek. Henüz bağlayıcı bir uluslararası karar alınmadı.
Türk Devletleri Ankara Zirvesine Hazırlanıyor, Dönem Başkanlığı Türkiye'ye Geçecek
Türk Devletleri Teşkilatının (TDT) liderler zirvesi 30 Ekim'de Ankara'da yapılacak; dışişleri bakanları bir gün önce toplanacak. Türkiye'nin dönem başkanlığını Azerbaycan'dan devralması bekleniyor. Yeni genel sekreter seçimi, ulaştırma koridorları, enerji işbirliği ve Ankara Bildirisi gündemde. Zirve kararları henüz kabul edilmedi.
Bosphorus News Okuması
Washington, Libya'nın Türkiye ile imzaladığı deniz yetki alanları mutabakatının onaylanmasına yönelik eleştirisini sertleştirdi; ancak anlaşma hakkındaki hukuki tutumunu değiştirdiğini söylemedi. ABD Dışişleri Bakanlığı 22 Ekim'de müzakere çağrısı yapmakla yetinirken 25 Ekim'de Libya'daki onay duyurusunu "yararsız ve kışkırtıcı" olarak nitelendirdi. Mısır hukuki dosya hazırlıyor; Trablus, Kahire'nin itirazlarını görüşmeyi öneriyor. Libya'nın doğusundaki Temsilciler Meclisi ise geçmişte karşı çıktığı mutabakata onay verdi. Bu gelişmelerin hiçbiri üzerinde uzlaşılmış yeni bir deniz sınırı ortaya çıkarmadı. Kahire'nin olası başvurusunda hangi yargı merciini seçeceği, hangi somut arama faaliyetini hedef alacağı ve ne tür bir tedbir isteyeceği belirleyici olacak. Diplomatik itiraz, tek başına denizdeki faaliyeti durduran bir mahkeme kararı değildir.
Kıbrıs çevresindeki üç enerji projesi farklı eşiklerde. Türkiye'nin NAVTEX'i Kuzey Kıbrıs'a uzanması öngörülen hat için araştırma takvimini ve görevli gemileri belirliyor; inşaat finansmanı ve kesin güzergâh henüz açıklanmış değil. Cronos'ta saha geliştirme planı ve Mısır üzerinden ihracat güzergâhı daha ileri aşamada; altyapı sözleşmeleri imzaya yaklaştı. Büyük Deniz Bağlantısı ise deniz tabanı araştırmalarını maliyet paylaşımı ve kablo üretim takvimiyle birlikte çözemedi. Atina'nın Ankara'dan izin gerekmeyeceği yönündeki tutumu, tek başına araştırma gemisini yeniden sahaya çıkarmıyor. Bundan sonra izlenecek somut göstergeler Türkiye'nin ilan ettiği tarihlerde araştırmaların başlaması, 26 Ekim'de Cronos sözleşmelerinin imzalanması ve GSI için uygulanabilir bir deniz çalışma takviminin açıklanması.
Hristodulidis ile Erhürman'ın salı günü yapması planlanan görüşmenin önünde, iki toplum arasındaki pratik işbirliğinin hangi hukuki çerçevede ilerleyeceği sorusu duruyor. Menelau, 2017'de kesilen müzakereler öncesinde varılan mutabakatların güvenlik ve garantiler dahil korunmasını istiyor. Erhürman'ın Maraş ve Mağusa Limanı'nı içeren önceki öneriye itirazı ise daha günlük fakat hukuken önemli bir noktaya dayanıyor: Belirli bir liman düzenlemesiyle yapılacak doğrudan ticaret, Kıbrıslı Türklerin AB'nin Doğrudan Ticaret Tüzüğü kapsamında elde etmek istediği haklarla eşdeğer olabilir mi? İlki kapsamlı çözüm müzakerelerinin zeminini, ikincisi geçici ticaret düzenlemelerinin sağlayacağı somut hakları ilgilendiriyor. Görüşmenin sonucunu toplantının yapılması değil, geçiş noktaları, ticaret mekanizmaları veya tarafların tutumlarında ortaya çıkacak değişiklik belirleyecek.
Suudi Arabistan'ın Yanbu'daki Yunan Patriot birliğinin görevini sürdürmesini istemesi, Türkiye ve Pakistan'la yürüttüğü savunma anlaşmasından ayrı değerlendirilmeli. Patriot bataryası 2021'den beri enerji altyapısını koruyor ve mart ayında gelen füzelere müdahale etti. Mekke Paktı ise Türkiye'de Meclis incelemesini bekliyor; Türk askerinin ülke dışına gönderilmesi için ayrıca yetki gerekiyor. Riyad, bir yandan sahadaki mevcut hava savunma kapasitesini korurken diğer yandan daha geniş karşılıklı savunma yükümlülükleri kurmaya çalışıyor. Bu iki hattın ne tür askerî katkılara dönüşeceği; görev süresi, operasyon koşulları ve sonraki siyasi kararlar ortaya çıkmadan anlaşılamaz.
Rusya'nın ticaret gemilerine ilişkin son iddiası, Karadeniz'deki olayların doğrulanmasındaki güçlüğü yeniden gösterdi. Moskova, Ukrayna limanlarına giden ve askerî yük taşıdığını öne sürdüğü iki gemiyi vurduğunu söylüyor; gemilerin kimliği ile yükleri bağımsız kaynaklarca teyit edilmedi. Financial Times'ın araştırması ise ticari seferlerin ve mürettebatın maruz kaldığı daha geniş zararı ortaya koyuyor. Türkiye'nin sivil gemileri korumaya yönelik girişiminin değeri uygulama ayrıntılarında ölçülecek: Gemiler nasıl tanımlanacak, olayları kim soruşturacak, seyir sistemlerine müdahale edildiğinde ne yapılacak ve armatörlerle sigortacılar yeni düzene güvenecek mi? Romanya açıklarında saldırıya uğrayan Khoryv'de kaybolan üç denizci, bu soruların yalnızca diplomatik olmadığını hatırlatıyor.
Türkiye'deki fon soruşturması artık gözaltı ve tutuklamaların yanı sıra iade edildiği bildirilen varlıklar ve büyük tahsilat hedefleriyle ilerliyor. Gözaltı veya tutuklama, mahkûmiyet anlamına gelmiyor. Bildirilen 9 milyar TL'lik gönüllü iadeler, yatırımcıların aynı tutarı geri aldığına da kanıt oluşturmuyor. Kamuoyuna açıklanmış bir hesap dökümü, ne kadar paranın güvenceye alındığını ve hak sahiplerine ne kadar ödeme yapıldığını henüz göstermiyor. 100 milyar TL'lik hedef de gerçekleşmiş tahsilat sayılamaz. Aracı kurumlarda daha geniş bir güven kaybı yaşanıyor olabilir; ancak tam bir ay ile henüz bitmemiş bir ayın işlem hacimlerini karşılaştırmak bu kaybı ölçmeye yetmez. Bundan sonra bakılması gereken üç rakam var: El konulan veya güvenceye alınan varlık, hukuken dağıtılabilir tutar ve yatırımcıya fiilen ödenen para.
Türkiye'nin son savunma testleri birbirinden farklı üç yeteneği gösterdi. SİPER Ürün-2 havadayken yeni hedef bilgisi aldı; TOLGA bir savaş gemisi üzerinde denendi; AKSUNGUR denize bıraktığı akustik sensörlerden gelen verileri karaya aktardı. Bunların operasyonel hizmetteki karşılığı, sonraki entegrasyon ve tekrarlı testlerle anlaşılacak. Yunanistan'ın yıllık 15 bin İHA üretim kapasitesine ulaşma hedefi de aynı ayrımı gerektiriyor: Fabrikanın teorik kapasitesi, teslim edilmiş araç sayısını veya harekât hazırlığını göstermiyor. İki ülkedeki programları daha sağlıklı karşılaştırmak için sözleşmelere, teslimatlara ve sahadaki performansa bakmak gerekiyor.
Kaynaklar: ABD Dışişleri Bakanlığı, Mısır Dışişleri Bakanlığı, Yunanistan Başbakanlık Ofisi, Yunanistan Savunma Bakanlığı, Türkiye Millî Savunma Bakanlığı, Savunma Sanayii Başkanlığı, Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı, Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Türkiye Adalet Bakanlığı, Türk Devletleri Teşkilatı, Financial Times, Reuters, Anadolu Ajansı, TRT Haber, Kathimerini, Ahram Online, Politis, ERT, Suudi Basın Ajansı, Bosphorus News incelemesi ve haberciliği.
Dünkü brifingi okuyun: Doğu Akdeniz Stratejik Brifingi | 24 Ekim: Libya, GSI Gecikmesi, Kıbrıs & Fon Tutuklamaları.