Bosphorus News Jeopolitik Masası
Türkiye'de sermaye piyasalarına yönelik soruşturmada gözaltı sayısı dokuza çıkarken, Sermaye Piyasası Kurulu tasfiye sürecindeki fonlarda yatırımcı ödemelerinin nasıl yapılacağını netleştirdi. Kıbrıs'ta New York'ta gerçekleşmeyen üçlü görüşme yeni bir usul tartışmasını açtı. Yunanistan ise GSI araştırmaları için NAVTEX'i kendisinin yayımlayacağını açıkladı.
Piyasalar | Fon soruşturmasında gözaltı sayısı dokuza çıktı, SPK ödeme esaslarını belirledi
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının sermaye piyasalarına yönelik soruşturmasında Destek Holding ve Özata Denizcilik bağlantılı dokuz şüpheli gözaltında. İlk operasyonda yedi kişi yakalandı; adreslerinde bulunamayan iki şüpheli de daha sonra gözaltına alındı.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), tasfiye kararı verilen fonlardaki yatırımcı ödemelerine ilişkin uygulamayı da açıkladı. Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (TEFAS) üzerinden 17 Eylül'de verilen ve fonların işleme kapatılması üzerine iptal edilen emirler, yatırımcıların fon payları oranında tasfiye bakiyesinden karşılanacak. 16 Eylül veya daha önce verilmesine rağmen temerrüt ya da fiyat açıklanmaması nedeniyle gerçekleşmeyen bazı emirler de kapsama alındı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, piyasa düzenini bozan işlemlere yönelik hukuki sürecin devam edeceğini, meşru yatırımcı haklarının korunacağını ve finansal sistem ile reel ekonominin zarar görmemesi için gerektiğinde likidite tedbirleri alınacağını söyledi. MSCI, soruşturmanın genişlemesinden aylar önce haziran ayında düşük fiili dolaşımlı hisselerde fiyat oluşumu ve olası koordineli işlemler konusunda uyarıda bulunmuştu.
Kıbrıs | Holguín: New York'taki üçlü görüşme önceden planlanmamıştı
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi María Ángela Holguín, Kıbrıslı Rum lider Nikos Christodoulides, Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman ve BM'yi bir araya getirecek üçlü görüşmenin New York programında önceden yer almadığını söyledi.
Holguín'e göre görüşme daha sonra Christodoulides tarafından önerildi. Talep Erhürman'a iletildiğinde Kıbrıslı Türk lider, toplantının sonuç üretmesini sağlayabilecek yeni bir öneri bulunup bulunmadığını sordu. Holguín, Christodoulides'in Lefkoşa'da daha önce sunduğu önerileri yinelediğini belirtti.
Erhürman, üçlü görüşmeye ilkesel olarak karşı çıkmadığını, BM Genel Sekreteri António Guterres'in ortaya koyduğu yedi güven artırıcı önlemden iki veya üçünde dahi anlaşma ihtimali bulunması halinde toplantıya katılacağını söyledi. Tarafların yedi başlıkta yakınlaşamadığını belirten Erhürman, Christodoulides'in sürece ayrıca 19 öneri getirmesine de itiraz etti.
Kıbrıslı Rum müzakereci Menelaos Menelaou ise hazırlık çalışmalarının önemli ölçüde ilerlediğini savundu ve Kıbrıslı Türk tarafını süreci geciktirmekle suçladı.
Tartışma, BM'nin geçmiş yakınlaşmaları derleyen çalışmasını tamamlamasına rağmen yeni müzakere sürecinin nasıl hazırlanacağı konusunda uzlaşı sağlanamayan metodoloji dosyasını yeniden öne çıkardı.
Enerji & Altyapı | Yunanistan GSI NAVTEX'ini yayımlayacak, Türkiye'ye bildirim tartışması sürüyor
Yunanistan Dışişleri Bakanı Giorgos Gerapetritis, Great Sea Interconnector (GSI) kapsamında yeniden başlaması planlanan deniz tabanı araştırmaları için gerekli NAVTEX bildirimlerini Yunanistan'ın yayımlayacağını ve sürecin Fransa ile koordinasyon içinde ilerleyeceğini söyledi.
Bu açıklamayla Atina-Paris bildirim sürecindeki başlıklardan biri netleşti. NAVTEX'i Yunanistan yayımlayacak. Ancak araştırmalar başlamadan önce Türkiye ile diplomatik teması Atina'nın mı yoksa Paris'in mi kuracağı hâlâ açıklığa kavuşmadı.
Deniz Güvenliği | Filo Jet enkazı yakınında iki naaşa daha ulaşıldı
Kıbrıslı Türk makamları, Girne açıklarındaki Filo Jet enkazından yaklaşık 1.000 metre uzaklıkta ve 570 metre civarında derinlikte iki naaşa ulaşıldığını açıkladı.
DNA incelemeleri, naaşların kayıp listesinde bulunan yolculara ait olup olmadığını ve kimliklerini belirlemek için sürüyor.
Son bulgudan önce kazada 15 kişinin hayatını kaybettiği doğrulanmış, 13 kişi kayıp olarak kayıtlarda yer almıştı. İki naaşın kimliği kesinleşmeden resmi can kaybı sayısı değiştirilmedi.
Mekke Paktı | Riyad sekreterliği Pakistanlı Nauman Mahmood yönetiminde şekilleniyor
Pakistan, emekli Korgeneral Nauman Mahmood'u Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın ilk genel sekreteri olarak atadı. Mahmood, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın 7 Ağustos'ta imzaladığı anlaşma kapsamında Riyad'da kurulacak Genel Sekreterliğin başına geçecek.
Mahmood yönetimindeki Riyad sekreterliği, üç ülkenin siyasi taahhütlerden sürekli askeri koordinasyona geçişi için pakta kalıcı bir icra yapısı kazandırıyor.
Türkiye & Diplomasi | Koordinasyon Kurulu yeni aşamayı belirledi, Fidan BAE'de
Milli Dayanışma ve Bütünleşme Koordinasyon Kurulu, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında ikinci toplantısını yaptı. Kurul, 7595 sayılı Kanun kapsamında yürütülen ve planlanan çalışmaları değerlendirdi; alt kurulların yapısı, görev alanları ve kurumlar arası koordinasyon esaslarını belirledi.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da pazartesi günü Birleşik Arap Emirlikleri'ni (BAE) ziyaret etti. Dışişleri Bakanlığı, ikinci Türkiye-BAE Yüksek Düzeyli Stratejik Konsey toplantısının hazırlıklarının yanı sıra Hürmüz Boğazı ve Babülmendep'te seyrüsefer serbestisi, Yemen ve Gazze'nin gündemde olacağını açıkladı.
Hava & Füze Savunması | Polonya Patriot üretimi teklifini masada tutuyor
Polonya'nın Ukrayna için Patriot önleyici füze üretimine ev sahipliği yapma önerisi, Avrupa'ya daha fazla füze üretim ve bakım kapasitesi taşınmasına yönelik çalışmaların parçası olmaya devam ediyor.
Varşova temmuz ayında ABD-Ukrayna-Polonya üretim modeli önermiş ve Polonya'nın Ukrayna'ya göre daha güvenli bir üretim sahası sağlayabileceğini savunmuştu.
Polonyalı ve ABD'li yetkililer ağustos sonunda Patriot Advanced Capability-3 (PAC-3) füzelerinin seçilecek Avrupa ülkelerinde ortak üretimi ve bakımı üzerinde görüşmeye devam ediyordu. Avrupa'da PAC-3 bakım düzenlemesi yürürlükte ancak Polonya'nın önerisini izleyen kamuya açıklanmış üçlü bir üretim anlaşması henüz bulunmuyor.
Savunma Sanayii | İlk iki HÜRKUŞ-II Hava Kuvvetleri envanterine girdi
İlk iki HÜRKUŞ-II temel eğitim uçağı, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii'nin Kahramankazan tesislerindeki kabul faaliyetlerinin ardından Türk Hava Kuvvetleri envanterine girdi.
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, başlangıçta 15 uçaklık olan tedarik programının 55 uçağa çıkarıldığını ve teslimatların 2028 sonuna kadar tamamlanmasının planlandığını söyledi. Görgün, üretim hatlarının ihracat siparişlerine de hizmet edeceğini ve bu alanda yeni açıklamaların beklendiğini belirtti.
Balkanlar | Vučić'in istifasının ardından Brnabić cumhurbaşkanlığına vekalet ediyor
Sırbistan Ulusal Meclis Başkanı Ana Brnabić, Aleksandar Vučić'in bir önceki akşam istifa etmesinin ardından 28 Eylül'de cumhurbaşkanlığı görevini vekaleten devraldı.
Sırp hukukuna göre Meclis Başkanı cumhurbaşkanlığı görevini en fazla üç ay yürütebiliyor ve bu süre içinde yeni cumhurbaşkanlığı seçiminin yapılması gerekiyor.
Vučić, istifa planını ay başında açıklamıştı. Görevden ayrıldıktan sonra 25 Ekim'de yapılacak erken parlamento seçimlerine sıradan bir vatandaş olarak katılmak istediğini söyledi.
Bosphorus News Okuması
Kıbrıs ve GSI dosyalarında günün ortak başlığı içerikten çok prosedür. Kıbrıs'ta taraflar yalnızca neyin müzakere edileceğinde değil, toplantının hangi hazırlıkla ve hangi sırayla yapılacağında da ayrışıyor. GSI'da ise NAVTEX'i kimin yayımlayacağı netleşti ancak Türkiye'ye yapılacak diplomatik bildirimin sahibi hâlâ belli değil.
Fon soruşturması operasyon safhasından yatırımcıların paralarını nasıl geri alacağı sorusuna doğru genişliyor. SPK'nın ödeme düzenlemesi, soruşturmanın yalnızca cezai ve piyasa gözetimi boyutuyla kalmadığını gösteriyor.
Mekke Paktı'nda Riyad'daki sekreterlik kurumsal yapının ilk kalıcı halkası olurken, Polonya'nın Patriot dosyası Avrupa'da üretim kapasitesinin savaş bölgesinin dışına taşınması arayışını sürdürüyor. Türkiye'de ise ilk HÜRKUŞ-II uçaklarının envantere girmesi, eğitim filosunun yenilenmesinde somut teslimat aşamasına geçildiğini gösteriyor.
Kaynaklar: Sermaye Piyasası Kurulu, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, Yunanistan Dışişleri Bakanlığı, BM Kıbrıs, Kıbrıs Türk Cumhurbaşkanlığı, Kıbrıs Haber Ajansı, Cyprus Mail, KKTC Başbakanlığı, Radio Pakistan, Polonya Milli Savunma Bakanlığı, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, Sırbistan Hükümeti, Anadolu Ajansı, Bosphorus News incelemesi ve haberciliği.
Dünün brifingi: Doğu Akdeniz Stratejik Brifingi | 27 Eylül 2026: Fon Soruşturması, Kıbrıs, Mekke Paktı & Karadeniz.