Bosphorus News Jeopolitik Masası
Mekke Savunma Anlaşması TBMM komisyonundan geçerken Cumhurbaşkanı Erdoğan, ittifakın Körfez krizindeki rolünü ABD Başkanı Trump'la görüştü.
28 Ekim 2026'da Türkiye, Mısır'a deniz yetki alanlarının sınırlandırılması teklifini yineledi. Karadeniz'de bir ticari gemi insansız deniz araçlarıyla vurulurken Ege ve Doğu Akdeniz'de kablo araştırmaları yeni karşılıklı NAVTEX duyurularına yol açtı.
Türkiye | Mekke, Libya & Doğu Akdeniz
Erdoğan ve Trump Mekke İttifakı, Hürmüz, Yemen ve Ukrayna'yı Görüştü
Cumhurbaşkanlığına göre Erdoğan, 28 Ekim'de ABD Başkanı Donald Trump'la yaptığı telefon görüşmesinde Mekke Ortak Savunma İttifakı'nın Hürmüz Boğazı ve Yemen'deki krizleri takip ettiğini, diplomatik çözüm arayışını sürdürdüğünü anlattı. Rusya-Ukrayna müzakerelerinin yeniden başlatılmasına Türkiye'nin destek vermeye hazır olduğunu da iletti. Trump ise Erdoğan'ın 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nı kutladı ve yaklaşan Türk Devletleri Teşkilatı zirvesi için başarı dileklerini sundu.
Cumhurbaşkanlığının açıklamasında ABD'nin Mekke İttifakı kapsamında yeni bir taahhüt üstlendiği, Türkiye'nin asker gönderme kararı aldığı veya Hürmüz'ün yeniden açılması konusunda anlaşmaya varıldığına ilişkin bilgi yer almadı.
Mekke Anlaşması CHP'nin Desteğiyle Komisyondan Geçti
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, 27 Ekim'de TBMM Dışişleri Komisyonunda kabul edildi. İktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) ile Milliyetçi Hareket Partisinin (MHP) yanı sıra Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) de kabul oyu verdi. Anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için Genel Kurulun onayı gerekiyor. Görüşmelerde ilk on yıl boyunca anlaşmadan çekilmeyi yasaklayan hüküm, Yemen savaşına dahil olma ihtimali ve Meclisin denetim yetkileri tartışıldı.
Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü, askeri yardım talebinin üç ülke tarafından birlikte değerlendirileceğini ve kararlar için oybirliği gerekeceğini söyledi. Mevcut aşamada asker gönderme planı bulunmadığını belirten Gümrükçü, yurt dışına asker sevkinin Anayasa'nın 92. maddesi uyarınca ayrı bir TBMM iznine tabi olduğunu hatırlattı. Anlaşmanın yükümlülüklerine ilişkin komisyondaki tartışmalar, olası bir askeri görevin hukuki koşullarını da Meclis gündemine taşıdı.
Libya Deniz Yetki Anlaşmasına Yunanistan ve Beş Ortağından İtiraz
Libya Temsilciler Meclisinin 2019 tarihli Türkiye-Libya deniz yetki alanları mutabakatını 20 Ekim'de onaylamasının ardından Yunanistan, Mısır, Kıbrıs Cumhuriyeti, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri ve Avrupa Birliği 26 Ekim'de ortak itirazda bulundu. Bu taraflar, mutabakatın üçüncü ülkelerin deniz yetki alanlarını dikkate almadığını ve anlaşmaya taraf olmayan devletlere hukuki yükümlülük getiremeyeceğini savunuyor.
Ankara ise mutabakatın uluslararası hukuk bakımından geçerli olduğu görüşünü koruyor. Milli Savunma Bakanlığının 28 Ekim açıklamasında Mısır'la ayrı bir sınırlandırma anlaşması olasılığı ele alındı. Türkiye ve Mısır arasında henüz üzerinde uzlaşılmış bir deniz sınırı bulunmuyor.
Türkiye Mısır'a Deniz Yetki Alanları Teklifini Yineledi
Milli Savunma Bakanlığı, Mısır'la deniz yetki alanlarının sınırlandırılması anlaşması yapmaya hazır olunduğunu 28 Ekim'de yeniden açıkladı. Ankara'nın hesabına göre Kahire, Yunanistan'la mevcut düzenlemesini doğuya doğru genişletmek yerine Türkiye'yle anlaşırsa 15 bin kilometrekareden fazla ek deniz yetki alanı elde edebilir. Bu rakam Türkiye'nin değerlendirmesi; Mısır teklifi kabul etmiş değil.
Mısır ve Yunanistan, münhasır ekonomik bölgelerinin bir bölümünü 2020'de sınırlandırdı. İki ülkenin dışişleri bakanları hattın doğuya uzatılmasını görüşürken ne bu genişleme ne de Türkiye-Mısır sınırlandırması üzerinde anlaşma sağlandı. Bakanlığın 28 Ekim tarihli deniz yetki alanları ve savunma bilgilendirmesinde iki tarafça kabul edilmiş koordinatlar açıklanmadı.
GSI | Ege | Kıbrıs
GSI Araştırma Gemisi NAVTEX Beklerken Girit'te Kaldı
Fransız bayraklı Abeille Marengo, Girit ile Kıbrıs Cumhuriyeti arasında planlanan Great Sea Interconnector (GSI) elektrik bağlantısının deniz tabanı araştırmaları için 27 Ekim'de Napoli'den geldiği Kandiye Limanı'nda beklemeyi sürdürdü. Yunan basınında 28 Ekim'de yayımlanan son bilgilere göre gerekli denizcilik duyurusu (NAVTEX) henüz çıkarılmadı ve açık denizde araştırmalar başlamadı.
Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides, projenin egemenlik haklarının kullanılmasıyla ilgili boyutunun kamuoyuna ayrıntılı açıklama yapılmadan ele alındığını söyledi. Geminin çalışma sahasına ne zaman hareket edeceğine ilişkin tarih vermedi.
Türkiye Kobi Ruegg İçin Yunan NAVTEX'ine Karşılık Verdi
Antalya NAVTEX istasyonu, Bahamalar bayraklı Kobi Ruegg gemisi için Yunan makamlarının yayımladığı duyurulara 28 Ekim'de 1067/26 numaralı karşı duyuruyla yanıt verdi. Ankara, geminin Türkiye'nin 2020'de Birleşmiş Milletlere bildirdiği kıta sahanlığı sınırları içinde Türk makamlarının izniyle çalıştığını savunuyor. Yunanistan ise araştırma bölgesinin kendi yetki alanında olduğunu belirterek Türkiye'nin duyuru yayımlama yetkisine itiraz ediyor.
Kobi Ruegg bir telekomünikasyon kablosu projesinde görev yapıyor. Geminin çalışmaları, Abeille Marengo ile yürütülmesi planlanan GSI elektrik bağlantısı araştırmalarından ayrı. Tarafların karşılıklı bildirimleri deniz yetki alanları anlaşmazlığını çözmüyor.
Palmas Yunan F-16'ları ve Savaş Gemisinin Kıbrıs'taki Varlığını Kalıcı Olarak Tanımladı
Kıbrıs Cumhuriyeti Savunma Bakanı Vasilis Palmas, 28 Ekim'de Yunan F-16 savaş uçakları ile bir Yunan savaş gemisinin adada artık kalıcı varlık gösterdiğini söyledi. Palmas, haziranda aynı konuşlandırmaları geçici olarak nitelendirmişti. Yunan fırkateynleri mart ayından beri bölgede dönüşümlü görev yapıyor; kamuoyuna açıklanan son gemi değişiminde Nikiforos Fokas, temmuzda Elli'nin yerini aldı.
Selanik'te Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias ile görüşen Palmas, yeni bir kalıcı üs anlaşması, sürekli konuşlu uçak sayısı veya hava üssü düzenlemesi açıklamadı. Açıklamadaki kalıcı varlık ifadesi bu ayrıntıların karara bağlandığı anlamına gelmiyor.
Türk Savaş ve Destek Uçakları Kıbrıs'ın Güneyinde Eğitim Yaptı
Milli Savunma Bakanlığı 28 Ekim'de, Türk Hava Kuvvetlerine ait savaş ve destek uçaklarının Kıbrıs'ın güneyinde, Akdeniz'in uluslararası hava sahasında eğitim faaliyeti gerçekleştirdiğini duyurdu. Bakanlık uçakların tür ve sayılarına ilişkin ayrıntı vermedi; faaliyeti rutin hazırlık çalışmaları ve deniz haklarının korunması kapsamında değerlendirdi.
Türk açıklamasıyla Palmas'ın Yunan unsurlarına ilişkin sözleri aynı gün kamuoyuna yansıdı. İki taraftan da uçuşu Yunan konuşlandırmalarına doğrudan yanıt olarak tanımlayan bir açıklama gelmedi.
Holguín Kıbrıs'a Dönüyor, Yeni Geçiş Kapılarında Anlaşma Yok
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nin Kıbrıs kişisel temsilcisi María Ángela Holguín'in 29 Ekim'de adaya gelmesi bekleniyor. Holguín, Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Christodoulides ve Kıbrıs Türk lideri Tufan Erhürman'la görüşecek; üçlü toplantı 9 Kasım için planlanıyor. Liderler, 27 Ekim'deki görüşmelerinin ardından Holguín'in temasları öncesinde önerilerin ayrıntılarını kamuoyuyla paylaşmamayı kararlaştırdı.
27 Ekim toplantısından yeni Yeşil Hat geçiş kapıları, kapalı Maraş veya doğrudan ticaret konusunda bir uzlaşma çıkmadı. Liderler iki toplumlu gençlik ve kültürel miras komiteleriyle sivil toplum temsilcilerini de kabul etti. Yeni bir geçiş noktasının konumu, ulaşımı ve yönetimi üzerindeki görüş ayrılıkları sürüyor.
Kıbrıs Haber Ajansı: Türk Tarafının İki Devletli Çözüm Mektubu BM'ye İletildi
Kıbrıs Haber Ajansı'nın 28 Ekim tarihli haberine göre Türkiye'nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Ahmet Yıldız, Kıbrıs Türk temsilcisi Murat Soysal'ın egemen eşitlik ve eşit uluslararası statü temelinde iki devlet arasında işbirliği önerisini içeren mektubunu BM'ye iletti. Haberde mektubun, Kıbrıs Cumhuriyeti Daimi Temsilcisi Maria Michael'ın 16 Eylül'de Güvenlik Konseyinde yaptığı konuşmaya yanıt olduğu belirtildi.
Mektubun BM'deki özgün kaydı ve resmen dağıtıldığı tarih bağımsız olarak doğrulanamadı. Bu nedenle ajansın haberi yeni bir BM kararı ya da Kıbrıs Türk tarafının politikasında değişiklik olarak değerlendirilemez.
Kıbrıs Cumhuriyeti ve İsrail Yeni Karakol Gemisi İçin Anlaştı
Kıbrıs Cumhuriyeti ile İsrail, 26 Ekim'de yeni bir açık deniz karakol gemisinin tedarikine ilişkin sözleşme imzaladı. Gemiyi Israel Shipyards inşa edecek, Rafael şirketi sistem sağlayacak. Anlaşma, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin mevcut Ioannides karakol gemisinin modernizasyonunu da kapsıyor.
Palmas 28 Ekim'de bu anlaşmaya değindi. Ortak açıklamada teslimat tarihi veya sözleşme bedeli belirtilmedi.
Mahmud Abbas Gazze ve Amalthea Görüşmeleri İçin Kıbrıs'a Geldi
Filistin resmi haber ajansı WAFA'nın bildirdiğine göre Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, 28 Ekim'de Kıbrıs'a ulaştı. İki günlük ziyaret kapsamında 29 Ekim'de Christodoulides ile görüşmesi planlanıyor. Gündemde Gazze, deniz yoluyla insani yardım taşıyan Amalthea koridoru, Avrupa Birliği-Filistin ilişkileri ve Kıbrıs meselesi bulunuyor.
Ziyaretin başladığı doğrulandı; liderlerin görüşmesi öncesinde yardım koridoruna ilişkin yeni bir düzenleme açıklanmadı.
Yunanistan'la Hava Kuvvetleri Teması, Mısır'la Deniz Tatbikatı
Türkiye-Yunanistan güven artırıcı önlemleri kapsamında Yunanistan Taktik Hava Kuvvetleri Komutanlığı heyeti, 3-5 Kasım'da Türkiye'deki Muharip Hava Kuvveti Komutanlığına ziyarette bulunacak. Türk ve Mısır deniz unsurları ise 4-9 Kasım'da İskenderiye açıklarında Dostluk Denizi 2026 tatbikatını gerçekleştirecek. Programda suüstü harbi, denizaltı savunma harbi ve hava savunma eğitimleri yer alıyor.
Milli Savunma Bakanlığı iki programın takvimini 28 Ekim'de doğruladı. Açıklamada ülkelerin deniz yetki alanlarına ilişkin pozisyonlarında değişiklik duyurulmadı.
Karadeniz | Türk Savunması | NATO
CONTSHIP JET Vuruldu, Üç Karadeniz Ülkesi Sofya'da Ortak Tutum Aldı
Liberya bayraklı CONTSHIP JET konteyner gemisi, Hayfa'dan Köstence'ye giderken 28 Ekim'de Bulgaristan açıklarında üç insansız deniz aracının saldırısına uğradı. Bulgar makamları 18 kişilik mürettebatın tamamının kurtarıldığını bildirdi. Saldırıyı düzenleyen taraf belirlenmedi.
Aynı gün Sofya'da bir araya gelen Türkiye, Bulgaristan ve Romanya savunma bakanları ticari gemilere yönelik saldırıları kınadı; bilgi paylaşımı, erken uyarı ve deniz gözetiminin güçlendirilmesinde anlaştı. Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, ticari deniz taşımacılığına saldırıların durdurulmasını istedi ve Türk bayraklı veya Türk sahipliğindeki gemilere yönelik saldırılar bakımından Türkiye'nin hukuki haklarını saklı tuttuğunu belirtti. Ortak açıklamada CONTSHIP JET saldırısının faili gösterilmedi.
Türkiye Altı F-35 İçin Görüşüyor, İngiliz C-130J Alımı Sürüyor
Milli Savunma Bakanlığı, Türkiye için üretilmiş altı F-35 savaş uçağının teslimi konusunda Washington'la temasların sürdüğünü 28 Ekim'de açıkladı. Ankara, ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) kapsamındaki kısıtlamaların kaldırılmasını da istiyor. Yeni bir teslimat anlaşması veya yaptırımların kaldırıldığına ilişkin karar duyurulmadı.
Türkiye, İngiltere'den 12 C-130J nakliye uçağı almak üzere anlaşma imzaladı. Bakanlığın daha önce açıkladığı takvime göre ilk iki uçağın Aralık 2026'da teslimi, kalanların ise aşamalı olarak gelmesi planlanıyor.
İki Türk Fırkateyni Somali Görevi İçin Hazırlanıyor
TCG Gökçeada ile TCG Yıldırım, personel ve teçhizat taşıyarak görev değişimi kapsamında 30 Ekim'de Somali'ye hareket edecek. Milli Savunma Bakanlığının 28 Ekim açıklamasında yeni bir üs düzenlemesi ya da görev yetkisinin genişletilmesi yer almadı.
Türkiye KFOR Komutan Yardımcılığını Devraldı
Türkiye, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) öncülüğündeki Kosova Gücü'nün (KFOR) komutan yardımcılığı görevini 27 Ekim itibarıyla bir yıllığına üstlendi. Bakanlığın doğruladığı görev devri, KFOR'un genel komutasını kapsamıyor.
İran | Körfez | Yemen | Lübnan
Katar'ın İran Önerisine İtiraz, Ras Tanura İddiası ve Enerji Güvenliği
Reuters'ın 28 Ekim haberine göre Katar, İran ile ABD arasındaki savaşı sona erdirmeye yönelik, yedi günlük karşılıklı adımlar içeren yeni bir öneri sundu. Üst düzey bir İranlı yetkili önerileri kabul edilemez buldu. Taraflar arasında uzlaşma sağlanmadığı gibi Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için üzerinde anlaşılmış bir takvim de bulunmuyor.
Husiler, Suudi Arabistan'daki Ras Tanura rafinerisini 27 Ekim'de vurduklarını ileri sürdü. Suudi makamları tesiste hasar meydana geldiğini doğrulamadı. Körfez'deki arz risklerine ilişkin endişeler artarken Brent petrolü 28 Ekim'de varil başına yaklaşık 115 dolardan işlem gördü.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) Başkanı Rafael Grossi, 27 Ekim'de BM Güvenlik Konseyine yaptığı sunumda İran'ın daha önce beyan ettiği ve yaklaşık 440,9 kilogramı yüzde 60 düzeyinde zenginleştirilmiş uranyum içeren stokunun güncel durumunun denetçiler tarafından doğrulanamadığını bildirdi. BM Yemen Özel Temsilcisi Hans Grundberg 28 Ekim'de Moskova temaslarını tamamladı; yeni siyasi uzlaşma açıklanmadı. Lübnan Ulusal Haber Ajansı, İsrail'in Mansouri, Majdal Zoun ve Hadatha yakınlarını topçu ateşine tuttuğunu duyurdu. Haberlerde yeni bir can kaybı bilançosu doğrulanmadı.
Avrupa Komisyonu ve NATO temsilcileri de 28 Ekim'de rafineri sektörüyle sivil ve askeri yakıt arzını görüştü. Komisyonun verilerine göre Avrupa rafinerileri kıtada tüketilen jet yakıtının yaklaşık yüzde 70'ini, dizelin ise yüzde 85'ini üretiyor. Toplantıda yol haritası hazırlığı kararlaştırıldı; yeni üretim veya finansman taahhüdü açıklanmadı.
AP: Husi Saldırıları Öncesindeki Rus Uydu Faaliyetleri İncelendi
Associated Press'in (AP) 27 Ekim tarihli araştırması, Cenevre merkezli AURORAH Geosignal Intelligence'ın 1 Temmuz-19 Ekim arasında Husiler ve Iraklı silahlı gruplara atfedilen 40 füze ve insansız hava aracı saldırısını inceleyen çalışmasına dayanıyor. Araştırmacılar, Suudi petrol boru hattı pompa istasyonları ve bir hava üssü dahil saldırıya uğrayan hedeflerin çevresinde, saldırı dönemlerinde Rus devlet ve askeri uydularının faaliyetlerini tespit etti.
Suudi ve diğer kaynaklar, keşif bilgilerinin İran bağlantılı gruplara ulaştığını öne sürdü. Ancak araştırmada Rusya'dan bu gruplara hedefleme verisi aktarıldığını doğrudan gösteren bir kayıt bulunmuyor. İstihbarat aktarımı iddiası bu nedenle kanıtlanmış değil.
Suriye | Irak | Güney Kafkasya
Suriye-Ürdün Sınırı Açıldı, Sincar Anlaşmazlığı Sürüyor, TRIPP Onaylandı
Ürdün'ün Suriye'nin güneyine düzenlediği ve yedi kişinin öldüğü hava saldırılarının ardından Nasib-Cabir sınır kapısı 28 Ekim'de yeniden açıldı. Amman, Ürdün'deki ölümcül kilise saldırısıyla bağlantılı IŞİD hedeflerini vurduğunu savundu. Şam, saldırıların Suriye ile koordineli yürütüldüğü iddiasını reddetti. İki hükümet olayları incelemek üzere ortak güvenlik komitesi kurma konusunda anlaştı.
Irak'ta merkezi hükümet, Sincar'ın güvenlik yönetiminin Bağdat'ın yetkisinde olduğunu vurgularken Kürdistan Bölgesel Yönetimi düzenlemelerin dışında bırakılmasına itiraz etti. Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım el-Abudi, ABD Maslahatgüzarı Steven Fagin ile silahların kontrolü, yeniden imar ve yerinden edilenlerin dönüşünü görüştü. Bağdat ile Erbil arasında ilçenin güvenlik yönetimine ilişkin uzlaşma açıklanmadı.
Ermenistan Parlamentosu, Trump Uluslararası Barış ve Refah Yolu (TRIPP) için ABD-Ermenistan çerçevesini 63 kabul, 32 ret oyuyla onayladı. Öngörülen işletme şirketinde başlangıçta ABD'nin payı yüzde 74, Ermenistan'ın payı yüzde 26 olacak; geliştirme hakları 49 yıl için tanımlanacak ve uzatma seçeneği bulunacak. Şirket ana sözleşmesi ile hissedarlar anlaşması henüz imzalanmadı. Erivan, ülkesindeki altyapının Ermenistan'ın egemenliği ve yargı yetkisi altında kalacağını belirtiyor.
Türk Devletleri Teşkilatı
Ankara 29-30 Ekim Zirvelerine Hazırlanıyor
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) dışişleri bakanlarını 29 Ekim'de Ankara'da ağırlayacak. Liderler 30 Ekim'de 13. zirve için bir araya gelecek. Türkiye'nin dönem başkanlığını Azerbaycan'dan devralması bekleniyor. Ulaştırma bağlantıları, gümrük işbirliği ve Orta Koridor gündemde.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman'ın, TDT gözlemci üyesi KKTC adına zirveye katılması bekleniyor. 28 Ekim itibarıyla liderler zirvesi yapılmış veya yeni bir zirve bildirisi kabul edilmiş değil.
Ekonomi | Sermaye Piyasaları
Eylül'de Dış Ticaret Açığı Daraldı, Dokuz Aylık Açık Büyüdü
Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 28 Ekim'de açıkladığı verilere göre eylülde ihracat geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 15,3 artarak 25,97 milyar dolara, ithalat yüzde 5,6 artarak 31,13 milyar dolara yükseldi. Aylık dış ticaret açığı yüzde 25,8 azalışla 5,16 milyar dolara geriledi.
Buna karşılık ocak-eylül döneminde açık yüzde 5,7 büyüyerek 70,97 milyar dolara ulaştı. Enerji ürünleri ile parasal olmayan altın hariç tutulduğunda eylül ayındaki açık 541 milyon dolar oldu.
Borsa İstanbul TERA ve TRHOL İşlemlerini Durdurdu, TRHOL İçin Tarih Verildi
Borsa İstanbul, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) faaliyet izinlerini iptal ederek tedrici tasfiyesine karar verdiği Tera Yatırım Menkul Değerlerin (TERA) pay işlemlerini 28 Ekim saat 09.23'te durdurdu. Ayrı bir tüzel kişilik olan Tera Finansal Yatırımlar Holding'in (TRHOL) payları da saat 09.38'de işleme kapatıldı. İlk duyuruda TRHOL kararının gerekçesi açıklanmadı.
Saat 14.40'ta yayımlanan sonraki borsa duyurusuna göre TRHOL, 30 Ekim'de kapalı kalacak ve 2 Kasım'dan itibaren Yakın İzleme Pazarı'nda yeniden işlem görmeye başlayacak. Aracı kurumun tasfiyesi ile iki şirketin pay işlemlerine getirilen durdurma kararları, belirli yatırım fonlarına ilişkin ödeme programından ayrı süreçler. Tasfiye kapsamındaki uygun fon yatırımcılarına 1 milyon TL'ye kadar avans ödemelerinin 30 Ekim'de başlaması planlanıyor; aracı kurum müşterileri için aynı tarihte ödeme yapılacağı açıklanmadı.
Bosphorus News Okuması
Erdoğan, TBMM komisyonunun Mekke Anlaşması'nı kabul etmesinden bir gün sonra ittifakı Trump'la yaptığı görüşmenin gündemine taşıdı. CHP'nin desteği anlaşmanın komisyon aşamasında geniş bir kabul gördüğünü ortaya koyarken, parti milletvekillerinin de dile getirdiği itirazlar özellikle on yıllık çekilme yasağı ve Yemen'de üstlenilebilecek yükümlülüklerde yoğunlaştı. Gümrükçü, askeri yardım kararlarının üç ülkenin oybirliğine bağlı olduğunu ve bugün için asker gönderme planı bulunmadığını açıkladı. Genel Kurul henüz anlaşmanın onayını karara bağlamadı. Gelecekte yurt dışına asker sevki gündeme gelirse Anayasa'nın 92. maddesi uyarınca ayrıca izin alınması gerekecek. Komisyonun 27 Ekim kararı, bu iki işlemin hiçbirinin yerini tutmuyor.
Türkiye-Libya deniz yetki alanları mutabakatına artık Yunanistan, Mısır, Kıbrıs Cumhuriyeti, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri ve AB birlikte itiraz ediyor. Ankara, Mısır'ın Türkiye'yle anlaşması halinde 15 bin kilometrekareden fazla alan kazanabileceğini savunarak Kahire'ye başka bir sınırlandırma seçeneği sunuyor. Fakat bu hesap Türk makamlarına ait; Mısır böyle bir sınır üzerinde uzlaşmış değil. Denizde ise Abeille Marengo GSI araştırmaları için NAVTEX bekliyor. Ayrı bir telekomünikasyon projesindeki Kobi Ruegg, Türk ve Yunan makamlarını karşılıklı duyuru yayımlamaya götürdü. İki geminin ve projelerinin birbirine karıştırılması, fiilen başlamamış GSI çalışmalarının başlamış gibi algılanmasına yol açabilir.
Palmas'ın Kıbrıs'taki Yunan uçakları ve savaş gemisine ilişkin kalıcı varlık açıklaması, haziranda aynı konuşlandırmaları geçici diye tanımlamasından farklı. Fırkateynlerin dönüşümlü görev yaptığı biliniyor; ancak açıklamalar F-16'ların kesintisiz konuşlandığını veya yeni bir resmi üs anlaşması yapıldığını ortaya koymuyor. Türkiye de Kıbrıs'ın güneyinde eğitim uçuşu gerçekleştirildiğini duyurdu. Savunma bakanlıkları iki açıklama arasında doğrudan bir bağlantı kurmadı. Siyasi masada Holguín, yeni geçiş kapıları için üzerinde anlaşılmış bir güzergah veya işletme düzeni olmadan temaslarına başlayacak. İki toplumlu komiteler çalışmayı sürdürse de geçişlerin açılması için gerekli kararlar alınmış değil.
CONTSHIP JET saldırısı, Türkiye, Bulgaristan ve Romanya savunma bakanlarının ticari deniz taşımacılığının güvenliğini görüştüğü güne rastladı. Bulgar makamlarının açıklamasına göre gemideki 18 kişinin tamamı kurtarıldı, saldırının faili ise belirlenemedi. Üç ülke erken uyarı, gözetim ve bilgi paylaşımını geliştirme kararı aldı. Daha önce deniz mayınlarına karşı kurdukları işbirliği, artık ticari gemileri doğrudan hedef alan insansız deniz araçlarının yarattığı güvenlik sorunuyla da karşı karşıya. Saldırıya ilişkin sorumluluk henüz herhangi bir tarafa yüklenemez.
Katar'ın yeni önerilerine Tahran'dan açık itiraz geldi. Husilerin Ras Tanura'yı vurduğu iddiası Suudi makamlarınca doğrulanmadı; buna rağmen Brent petrolü 28 Ekim'de yaklaşık 115 dolardan işlem gördü. İran'ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunun güncel durumunu IAEA denetçileri de doğrulayamıyor. AP'nin araştırması Rus uydularının saldırı hedefleri çevresindeki hareketlerini ortaya koyarken bazı kaynaklar istihbaratın İran bağlantılı gruplara ulaştığını ileri sürdü. Hedefleme bilgisinin gerçekten aktarıldığını kanıtlayan doğrudan kayıt bulunmuyor. Körfez'deki askeri ve diplomatik gelişmeler değerlendirilirken bu farklı kanıt düzeylerinin korunması gerekiyor.
Suriye ile Ürdün, hava saldırılarını incelemek üzere komite kurulmasında anlaşmalarının ardından Nasib-Cabir sınır kapısını yeniden açtı; Şam, saldırıların önceden koordine edildiği iddiasını reddediyor. Sincar'da güvenliğin kimin yetkisinde olacağı konusunda Bağdat ile Erbil arasındaki görüş ayrılığı sürüyor. Ermenistan Parlamentosunun TRIPP çerçevesini kabul etmesi yasal süreçte yeni bir aşama, fakat işletme şirketinin kurucu belgeleri henüz tamamlanmadı. Türkiye ekonomisinde eylül ayının daha düşük dış ticaret açığı dokuz aylık açığın büyümesini durduramadı. Sermaye piyasalarında da birbirinden ayrı üç işlem var: TRHOL'un 2 Kasım'da Yakın İzleme Pazarı'nda yeniden işlem görmesi, Tera Yatırım aracı kurumunun tedrici tasfiyesi ve belirli fon yatırımcılarına 30 Ekim'de başlaması planlanan avans ödemeleri.
Kaynaklar: Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı, Türkiye Büyük Millet Meclisi, Türkiye Cumhuriyeti Milli Savunma Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, Yunanistan Dışişleri Bakanlığı, Avrupa Birliği Konseyi, Kıbrıs Haber Ajansı, Kıbrıs Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı, Kıbrıs Türk Cumhurbaşkanlığı, Birleşmiş Milletler, Bulgaristan Savunma Bakanlığı, Romanya Savunma Bakanlığı, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, Avrupa Komisyonu, Suriye Arap Haber Ajansı, Ermenistan Parlamentosu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurulu, Borsa İstanbul, Kamuyu Aydınlatma Platformu, Reuters, Associated Press, Bosphorus News incelemesi ve haberciliği.
Dünkü brifingi okuyun: Doğu Akdeniz Stratejik Brifingi | 27 Ekim: Mekke Anlaşması Komisyondan Geçti, Bedir, Kıbrıs & GSI.